2. Công tác tuyên truyền, đào tạo tập huấn 

2.1. Công tác tuyên truyền:

Công tác tuyên truyền, vận động về xây dựng nông thôn mới tiếp tục được chú trọng và phát huy hiệu quả, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ của Phong trào “Chung sức xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Bình”. Công tác tuyên truyền được triển khai thông qua nhiều hình thức phong phú, đa dạng như trên báo, website, đài truyền thanh - truyền hình; thông qua các hội nghị, các buổi họp thôn, bản; pa nô, áp phích.

Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn Mặt trận các cấp thực hiện chương trình thông qua Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Trong năm 2023 đã có hơn 1.000 tin, bài, phóng sự tuyên truyền về Cuộc vận động, tổ chức được gần 15.000 lượt tuyên truyền.

lượng 30 phút/số. Bên cạnh việc sản xuất và phát sóng các tin, bài, chương trình, Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh đã lựa chọn sản xuất, chuyển thể, phát sóng trên sóng phát thanh và các nền tảng số của QBTV. Văn phòng Điều phối tỉnh cung cấp 16 pa nô áp phích cỡ lớn, cấp phát 537 cuốn cẩm nang về Bộ tiêu chí và các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình giai đoạn 2021 - 2025. Cập nhật tin tức, kết quả, văn bản, quy định, hướng dẫn về xây dựng nông thôn mới trên Cổng thông tin điện tử Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Bình (website: nongthonmoiquangbinh.vn).

Các sở, ngành, đoàn thể cũng đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động hội viên, đoàn viên và nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối về xây dựng nông thôn mới. Các địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông thông qua các sự kiện, các ngày lễ hội, xây dựng các pano áp phích, cấp phát tờ rơi, catalog; tổ chức các cuộc thi như: “Tuyến đường nông thôn mới kiểu mẫu” của Ủy ban Mặt trận TQVN huyện Bố Trạch, hội thi “Chung sức xây dựng nông thôn mới” của huyện Lệ Thủy…qua đó nâng cao nhận thức, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, góp phần huy động sự vào cuộc của người dân.

2.2. Công tác đào tạo, tập huấn: Trong năm 2023, toàn tỉnh đã tổ chức 66 lớp tập huấn cho 3.019 lượt học viên và 3 đoàn học tập kinh nghiệm tại các tỉnh Thái Bình, Thừa Thiên Huế, Thanh Hóa, Ninh Bình, cụ thể: Cấp tỉnh: Đã tổ chức 09 lớp tập huấn cho 339/429 học viên và 01 đoàn học tập kinh nghiệm; cấp huyện: Đã triển khai tập huấn 57 lớp cho 2.680 học viên và 02 đoàn học tập kinh nghiệm.

3. Thành lập, kiện toàn bộ máy chỉ đạo thực hiện Chương trình

Công tác kiện toàn bộ máy chỉ đạo thực hiện Chương trình được thực hiện thường xuyên khi có sự thay đổi về nhân sự. Trong đó: Ban Chỉ đạo tỉnh: 41 thành viên; Tổ công tác chương trình nông thôn mới: 35 thành viên; Văn phòng Điều phối tỉnh: 20 thành viên (10 kiêm nhiệm và 10 chuyên trách), Ban chỉ đạo cấp huyện: 303 thành viên; Văn phòng Điều phối cấp huyện: 66 thành viên (trong đó: 7 chuyên trách, 59 kiêm nhiệm). Các sở, ngành duy trì các tổ giúp việc để tham mưu thực hiện các nội dung liên quan đến tiêu chí và địa bàn do sở, ngành mình phụ trách.

Nhìn chung, bộ máy chỉ đạo thực hiện Chương trình ngày càng được hoàn thiện để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn; cơ bản đáp ứng yêu cầu công tác chỉ đạo điều hành. Tuy nhiên, bộ máy triển khai thực hiện Chương trình ở cơ sở chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm, chuyên trách còn ít nên công tác tham mưu thực hiện Chương trình nhiều lúc chưa được kịp thời, sâu sát, chất lượng chưa cao. Công chức cấp huyện, xã làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nhưng chưa được hỗ trợ phụ cấp.

II. KẾT QUẢ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

1. Kết quả thực hiện các Bộ tiêu chí

1.1. Cấp xã:

Xã Tân Hóa - huyện Minh Hóa. Các xã còn lại gồm: Yên Hóa (Minh Hóa), Ngư Thủy Bắc (Lệ Thủy) chưa đủ điều kiện để thẩm định xét công nhận xã đạt chuẩn NTM và xã Xuân Trạch (Bố Trạch) xin gia hạn nộp hồ sơ sang Quý I năm 2024.

Đến nay, toàn tỉnh đã có 94 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 73,4%. Bình quân tiêu chí/xã đạt 16,5 tiêu chí[1], tăng 0,7 tiêu chí/xã so với năm 2022 (đạt mục tiêu đề ra: Tăng 0,5 -1 tiêu chí/xã). Trong 19 tiêu chí, có 12 tiêu chí có số xã đạt chuẩn tăng, 04 tiêu chí có số xã đạt chuẩn giảm (Cơ sở vật chất văn hóa; Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, Thông tin và Truyền thông, Quốc phòng và An ninh) và 03 tiêu chí không thay đổi (Điện; Giáo dục và Đào tạo, Môi trường và An toàn thực phẩm).

- Xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao: Trong năm 2023, có 12 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó xã Bảo Ninh đồng thời đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Tuy nhiên do xã Bảo Ninh không hoàn thành tiêu chí số 18 nên ngoài 11 xã được UBND tỉnh chấp thuận, có thêm 02 xã là: xã Quảng Hải (chuyển từ năm 2022 sang) và xã Quang Phú (TP. Đồng Hới chỉ đạo thêm). Đến nay, toàn tỉnh có 09 xã được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao, gồm: Xã Phong Thủy, xã Mai Thủy, xã Xuân Thủy - huyện Lệ Thủy; xã Đức Ninh, xã Quang Phú - TP. Đồng Hới; xã Bắc Trạch - huyện Bố Trạch; xã Quảng Hải, xã Quảng Tân - TX. Ba Đồn; xã Châu Hóa - huyện Tuyên Hóa. 04 xã không đủ điều kiện để thẩm định, xét công nhận là Bảo Ninh, Võ Ninh, Lương Ninh, Mai Hóa. Bình quân tiêu chí/xã của Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao đạt 8,6.

1.2. Cấp huyện: Hiện nay, TX. Ba Đồn và TP. Đồng Hới đang tiếp tục triển khai các nội dung theo quy định cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025. Phấn đấu trong năm 2024, TX. Ba Đồn và TP. Đồng Hới sẽ được công nhận thị xã, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

1.3. Cấp thôn: Đến nay, toàn tỉnh có 03 thôn, bản thuộc các xã đặc biệt khó khăn được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, gồm thôn Long Sơn, thôn Liên Xuân, thôn Hồng Sơn - xã Trường Sơn, tăng 01 thôn so với cuối năm 2022. Như vậy, trong 14 thôn, bản phấn đấu đạt chuẩn năm 2023, đã có 01 thôn đạt chuẩn. Kết quả của 13 thôn, bản còn lại như sau:

- 02 thôn Tân Hội, thôn Phú Kinh: Xã Liên Trạch đang làm hồ sơ thẩm tra.

- 11 thôn, bản còn lại còn nhiều tiêu chí: Thôn Tân Sơn (đạt 13/15 tiêu chí), Bản Khe Cát (12/15 tiêu chí) - xã Trường Sơn, Bản Cà Ròong 1 (9/15 tiêu chí) - xã Thượng Trạch; Bản Hóa Lương, Bản Lương Năng - xã Hóa Sơn (10/15 tiêu chí); Bản La Trọng 1 (10/15 tiêu chí); Bản Dộ Tà Vờng (06/15 tiêu chí) - xã Trọng Hóa; Bản Bãi Dinh (7/15 tiêu chí); Bản Y Leng (7/15 tiêu chí) - xã Dân Hóa; Bản Phú Minh (11/15 tiêu chí); Bản Mò O Ồ Ồ (12/15 tiêu chí) - xã Thượng Hóa.

1.4. Vườn mẫu nông thôn mới, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu

 Toàn tỉnh có 50 khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu (tăng 14 khu dân cư so với năm 2022), 92 vườn mẫu (tăng 48 vườn mẫu). Hiện nay, các địa phương đang tiếp tục thẩm tra, thẩm định, xét công nhận 11 vườn, 15 khu dân cư.

(Chi tiết có Phụ lục 2, 3, 4 kèm theo)

2. Kết quả thực hiện 06 chương trình chuyên đề

Để triển khai có hiệu quả 6 Chương trình chuyên đề, UBND tỉnh đã phân công 06 sở, ngành chủ trì triển khai thực hiện (Công văn số 203/UBND-KT ngày 20/02/2023). Trên cơ sở đó, các sở ngành đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai các Chương trình chuyên đề do sở, ngành mình phụ trách. Kết quả cụ thể:

2.1. Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP):

- Kết quả thực hiện các mục tiêu của Chương trình OCOP: Đến nay, toàn tỉnh có 186 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó có 28 sản phẩm đạt hạng 4 sao, 158 sản phẩm đạt hạng 3 sao. Về cơ cấu chủ thể kinh tế: Toàn tỉnh có 106 chủ thể kinh tế có sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó có 59 Hợp tác xã, 24 doanh nghiệp, 23 hộ kinh doanh cá thể. Hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm tiếp tục được đẩy mạnh, trong năm 2023 đã tổ chức 06 lượt tham gia xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP ở trong nước. Đến nay, toàn tỉnh có 04 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP (trong đó có 03 điểm tư nhân, 01 điểm của cấp huyện), dự kiến trong năm 2024 toàn tỉnh sẽ có thêm 3-5 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP cấp tỉnh.

- Kinh phí được phân bổ trong năm 2023 là 1.050 triệu đồng để triển khai các nội dung: Dự án nâng cao năng lực sơ chế, chế biến quy mô vừa và nhỏ cho các chủ thể OCOP; Dự án xây dựng điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP; Phát triển du lịch sinh thái ở nông thôn gắn liên với nâng cao vai trò của cộng đồng ở vùng đệm Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

2.2. Chương trình chuyển đổi số trong xây dựng Nông thôn mới, hướng tới Nông thôn mới thông minh

- Các mục tiêu đạt được trong năm 2023:

+ Về phát triển chính quyền số: Đẩy mạnh hoạt động ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của cơ quan nhà nước, gắn kết với chương trình cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp; Tổ chức nâng cấp, hoàn thiện, quản lý, vận hành và đẩy mạnh triển khai ứng dụng các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung của tỉnh[1]. Đến nay, toàn tỉnh có 117 xã đạt nội dung 8.4 của Tiêu chí số 08 về Thông tin và Truyền thông theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, đạt 91,4% tổng số xã (mục tiêu đến năm 2025: có ít nhất 93% số xã).

năng số để sử dụng các dịch vụ số, từ đó, hình thành các mối quan hệ mới trong môi trường số, hình thành thói quen số và văn hóa số.

+ Kết quả triển khai mô hình điểm thuộc Chương trình chuyên đề: Trong năm 2023, Sở Thông tin và Truyền thông đã tham mưu UBND tỉnh lựa chọn xã Bắc Trạch, huyện Bố Trạch để xây dựng thí điểm mô hình chuyển đổi số theo lĩnh vực nổi trội. Hiện nay đang triển khai thực hiện, dự kiến hoàn thành trong năm 2024.

- Kinh phí được phân bổ trong năm 2023 là 200 triệu đồng để triển khai các hạng mục lắp đặt hệ thống Wifi công cộng tại 13 xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025; xây dựng 01 mô hình chuyển đổi số theo lĩnh vực nổi trội tại xã Bắc Trạch, huyện Bố Trạch của dự án “Thực hiện chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, hướng tới nông thôn mới thông minh giai đoạn 2023-2025 trên địa bàn tỉnh Quảng Bình” (tổng mức dự án là 4,5 tỷ đồng).

2.3. Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng Nông thôn mới:

Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức khảo sát, lựa chọn danh mục, địa điểm để triển khai thực hiện các dự án chương trình chuyên đề thuộc chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới. Căn cứ nguồn vốn được giao năm 2023, đối với dự án chương trình chuyên đề “Ứng dụng khoa học công nghệ trong đầu tư hệ thống dây chuyền chiết xuất, đóng chai nước mắm và bảo quản, chế biến thủy sản phục vụ xây dựng nông thôn mới tại Quyết định số 2170/QĐ-UBND ngày 4/8/2023 của UBND tỉnh là 200 triệu đồng. Hiện nay, Sở Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các đơn vị tư vấn để đề xuất danh mục triển khai dự án chương trình chuyên đề thuộc chương trình MTQG xây dựng nông thôn mơi nêu trên theo đúng tiến độ.

2.4. Chương trình tăng cường bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn.

- Kết quả thực hiện chương trình:

+ Về cấp nước sạch nông thôn: Năm 2023, đã triển khai thực hiện duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa 9 công trình cấp nước tập trung góp phần giúp các địa phương hoàn thành các chỉ tiêu về nước sạch thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, xã nông thôn mới nâng cao.

+ Về thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Toàn tỉnh có 126/151 xã, phường, thị trấn có mạng lưới thu gom, vận chuyển rác thải (đạt tỷ lệ trên 83,44%) theo các mô hình: đơn vị công ích hoặc các doanh nghiệp, tổ, đội,... Hình thức xử lý chủ yếu là chôn lấp, được thực hiện tại 07 bãi rác trên địa bàn tỉnh và 01 nhà máy xử lý rác tại Lý Trạch. Riêng địa bàn xã Tiến Hóa và 6 thôn của xã Châu Hóa thuộc huyện Tuyên Hoá xử lý bằng công nghệ đốt.

+ Về thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt: Đến nay trên địa bàn tỉnh mới có một nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt tập trung cùng với hệ thống thu gom xử lý nước thải khá đồng bộ tại địa bàn thành phố Đồng Hới, các huyện, thị xã còn lại chưa có hệ thống thu gom xử lý nước thải tập trung mà chủ yếu xử lý theo phương pháp tự thấm, tự chảy ra môi trường.

thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân từng bước được nâng cao.

- Kinh phí được phân bổ trong năm 2023 là 600 triệu đồng. Sở Tài nguyên và Môi trường đã thực hiện các nội dung sau: Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tại các làng nghề chế biến bún, bánh mè xát; Nâng cấp, mở rộng công trình nước sạch nông thôn cho các xã đăng ký đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025.

2.5. Chương trình nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện tiêu chí an ninh, trật tự trong xây dựng Nông thôn mới.

- Kết quả thực hiện chương trình: Công tác triển khai thực Chương trình nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện tiêu chí ANTT trong xây dựng nông thôn mới năm 2023 cơ bản được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành, đoàn thể các cấp; lực lượng Công an các cấp đã triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự ở địa bàn nông thôn, góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới. Tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn nông thôn có nhiều chuyển biến tích cực; các mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất đai trong xây dựng nông thôn mới, làm đường giao thông được giải quyết ngay tại cơ sở; công tác điều tra, khám phá tội phạm hình sự đều đạt chỉ tiêu Công an cấp trên đề ra; các loại tội phạm và tệ nạn xã hội nổi lên gây bức xúc trong dư luận xã hội từng bước được ngăn chặn kịp thời. Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc khu vực nông thôn được đẩy mạnh, có bước phát triển mới, khơi dậy sức mạnh của Nhân dân trong giữ gìn an ninh chính trị, trật tự xã hội; có nhiều mô hình phát huy tác dụng, hiệu quả giữ vững, ổn định tình hình an ninh, trật tự ở cơ sở, thông qua phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự xã hội trên địa bàn nông thôn và đảm bảo sự bình yên cho cuộc sống của người dân nông thôn.

- Kinh phí được phân bổ trong năm 2023 là 2000 triệu đồng để lắp đặt hệ thống camera giám sát an ninh tại địa bàn các xã.

2.6. Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng NTM

- Kết quả thực hiện chương trình: Giai đoạn 2021 – 2023, trên địa bàn tỉnh có 03 Làng Văn hóa Du lịch, Làng du lịch nông thôn được hình thành và bước đầu có sự đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, là những điểm đến thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế gồm: Làng Văn hóa Du lịch Cảnh Dương; Làng Văn hóa, Du lịch Cự Nẫm và Làng Du lịch thích ứng thời tiết Tân Hóa. Trên hầu hết địa bàn các huyện đều có các mô hình phát triển du lịch nông thôn tuy nhiên phần lớn là do các hộ kinh doanh tự đầu tư theo mô hình nhỏ, dựa trên đất hiện hữu, cơ bản giữ hiện trạng tự nhiên. Một số dự án đầu tư phát triển các điểm du lịch nông thôn, cơ sở lưu trú cộng đồng đã đưa vào khai thác thu hút khách du lịch như Khu du lịch Suối Đá (xã Phúc Trạch, huyện Bố Trạch), Khu du lịch Lèn Chùa và Khu nghỉ dưỡng Blue Diamond (xã Xuân Trạch), các homestay tại Làng Du lịch Tân Hóa (xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa) góp phần đa dạng dịch vụ, tạo việc làm, sinh kế cho người dân khu vực nông thôn. Đến hết năm 2023, tất cả các công việc của Kế hoạch đều đảm bảo tiến độ. 

- Hệ thống văn bản được ban hành đầy đủ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các địa phương thuận lợi hơn trong tổ chức triển khai thực hiện, cũng như có căn