I TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI QUYẾT ĐỊNH 181

1 . Ở cấp tỉnh:

Sau khi có Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 04/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế thực hiện cơ chế "một cửa" tại các cơ quan hành chính ở địa phương, Uỷ ban nhân dân tỉnh kịp thời chỉ đạo Thủ trưởng các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, tuỳ theo chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị mình chọn một số lĩnh vực bức thiết, liên quan nhiều đến tổ chức và công dân, rà soát toàn bộ các thủ tục hành chính đã được quy định để xây dựng Đề án thực hiện cơ chế "một cửa" của cơ quan, đơn vị trình UBND tỉnh phê duyệt.

Tỉnh đã tổ chức tập huấn, tham quan một số tỉnh làm tốt cơ chế "một cửa" cho cán bộ làm công tác tổ chức ở các Sở, Ngành về quy trình, nội dung xây dựng Đề án thực hiện cơ chế "một cửa"; đồng thời chọn 17 Sở (trong đó có 4 Sở bắt buộc: Xây dựng, Kế hoạch và Đầu tư, Lao động Thương bình và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường) xây dựng Đề án thực hiện cơ chế "một cửa" và Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam -Cu Ba Đồng Hới xây, dựng Đề án cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực khám chữa bệnh. Sau khi Đề án của các Sở, Ngành xây dựng xong, Hội đồng thẩm định của tỉnh tiến hành thẩm định, trình Uỷ ban nhân tỉnh phê duyệt và tổ chức triển khai thực hiện vào quý IV năm 2004:

Trên cơ sở Đề án được Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt và kinh phí hỗ trợ của tỉnh, các Sở, Ngành quyết định thành lập bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả cho khách hàng; cải tạo phòng làm việc của bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả tương đối khang trang, thoáng mát, thuận tiện cho việc giao dịch, đồng thời mua sắm trang thiết bị, in ấn các biểu mẫu, bảng biểu, công khai các thủ tục hành chính, phí và lệ phí...

Tuy không tiến hành khai trương đồng loạt, nhưng ý thức chấp hành của các Sở, Ngành nghiêm túc, đến cuối năm 2004, 18/26 Sở, Ngành đã tổ chức khai trương bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả theo cơ chế "một cửa", đặt biệt 4 Sở bắt buộc đã khai trương trước ngày 15 tháng 10 năm 2004.

Sau một thời gian hoạt động, một số lĩnh vực ít liên quan bức thiết với người dân và tổ chức; hoạt động còn hình thức, hiệu quả thấp. UBND tỉnh đã chỉ đạo cho phép thay đổi mô hình thực hiện cơ chế "một cửa" cho phù hợp và hiệu quả hơn.

2. Ở cấp huyện:

Trong những năm qua, được sự quan tâm của các Bộ, Ngành Trung ương, sự lãnh đạo chỉ đạo của Thường vụ Tỉnh uỷ, HĐND và UBND tỉnh đồng thời có sự hỗ trợ tích cực, nhiệt tình của các Tổ chức Quốc tế như: Chương trình phát triển của Liên hiệp quốc (UNDP), cơ quan Hợp tác và phát triển Thuỵ Sỹ (SDC) đã hỗ trợ nhiều về kỷ thuật, tài chính để hình thành các Trung tâm giao dịch "một cửa'' cấp huyện. Quảng Bình là tỉnh đầu tiên được Chính phủ chọn làm thí điểm về Cải cách hành chính.

Được sự hỗ trợ của Dự án Cải cách hành chính tỉnh VIE/96/002 do UNDP tài trợ, Uỷ ban nhân dân tỉnh chọn Uỷ ban nhân dân huyện Bố Trạch tiến hành làm thí điểm Cải cách hành chính theo mô hình "một cửa" và tổ chức khai trương hoạt động tháng 4 năm 2000 ở các lĩnh vực: Đăng ký kinh doanh, Công chứng, Địa chính, Chính sách xã hội, thi đua khen thưởng. Đúc rút những kinh nghiệm của các tỉnh bạn và hiệu quả hoạt động của Trung tâm giao dịch "một cửa" ở huyện Bố Trạch, Dự án VIE/96/002 tiếp tục hỗ trợ, hình thành Trung tâm giao dịch "một cửa" huyện Lệ Thuỷ, huyện Quảng Trạch vào tháng l0 năm 2000.

Cuối năm 2000, Dự án VIE/96/002 kết thúc, UBND tỉnh đã đề nghị Bộ Nội vụ và cơ quan hợp tác phát triển Thụy Sỹ (SDC) tài trợ cho tỉnh thành lập Trung tâm giao dịch "một cửa'' ở thị xã Đồng Hới (Nay là thành phố Đồng Hới) và 3 huyện còn lại: Quảng Ninh, huyện Tuyên Hóa, Minh Hóa. Đến tháng 6 năm 2001 Trung tâm giao dịch "Một cửa" của 7/7 huyện, thành phố đã chính thức đi vào hoạt động với 5 lĩnh vực gồm:

Công chứng, Đăng ký kinh doanh, Cấp giấy phép xây dựng, chính sách xã hội và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các giấy tờ liên quan đến đất.

Quá trình hình thành Trung, tâm giao dịch ''một cửa'' cấp huyện đã đặt ra những vấn đề bức thiết, cấp bách, đáp ứng yêu cầu của đông đảo nhân dân, nhằm cải cách thủ tục hành chính trong khuôn khổ các văn bản Nhà nước quy định, tạo bước chuyển biến của các cấp chính quyền, bước đầu gây niềm tin cho nhân dân.

3. Ở cấp xã:

Uỷ ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các huyện, thành phố, chọn mỗi huyện, thành phố từ một đến hai xã, phường, thị trấn tương đối đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất và con người để xây dựng Đề án thực hiện cơ chế "một cửa" làm thí điểm trong năm 2004. Trên cơ sở kinh nghiệm của các xã làm điểm, UBND tỉnh chỉ đạo UBND các huyện, thành phố triển khai diện rộng các xã, phường, thị trấn còn lại trong tỉnh. Đến nay có 153/159 xã, phường, thị trấn thực hiện cơ chế ''một cửa'' với 4 lĩnh vực: chứng thực, hộ tịch, đất đai và xây dựng.

II. KẾT QUẢ THỰC HIỆN:

1. Về số lượng:

+ Cấp tỉnh: Có 18/26 Sở, ngành thực hiện cơ chế ''một cửa'' đạt 70%

+ Cấp huyện: Có 7/7 huyện, thành phố thực hiện cơ chế ''một cửa'', đạt 100%

Uỷ ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 03/2005/QĐ-UB ngày 14/01/2005 về việc áp dụng cơ chế ''một cửa'' đối với 5 lĩnh vực: Xây dựng; Tài nguyên- Môi trường; Công chứng, chứng thực; Đăng ký kinh doanh; Chính sách xã hội; đồng thời giao cho các Sở: Tư pháp, Xây dựng, Tài nguyên - Môi trường, Lao động Thương binh và Xã hội, Kế hoạch và Đầu tư căn cứ vào các văn bản hiện hành để rà soát lại quy trình, thủ tục, hồ sơ, thời gian giải quyết công việc, phí và lệ phí, các loại biểu mẫu của các lĩnh vực trên để hướng dẫn các Trung tâm giao dịch ''một cửa'' cấp huyện thực hiện thống nhất.

+ Cấp xã: Có 153/159 xã, phường, thị trấn thực hiện cơ chế ''một cửa'' đạt 96%

UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 88/2004/QĐ-UB ngày 13/12/2004 về việc áp dụng cơ chế ''một cửa'' để giải quyết công việc cho tổ chức và cá nhân ở 4 lĩnh vực: Xây dựng, đất đai, Hộ tịch, Chứng thực. Đồng thời giao cho các Sở: Tư pháp, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, căn cứ vào các văn bản hiện hành và thẩm quyền của UBND cấp xã để hướng dẩn thủ tục, quy trình, hồ sơ, thời gian giải quyết công việc, phí và lệ phí, các loại biểu mẫu để áp dụng thống nhất cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả theo cơ chế ''một cửa'' ở cấp xã.

2. Về chất lượng:

2.1. Về việc chấp hành quy định của Quyết định 181:

 Nhìn chung Thủ trưởng các Sở, Ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã chấp hành nghiêm túc quy định của Quyết định 181 của Thủ tướng Chính phủ, 18/26 Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, đặc biệt là 4 Sở bắt buộc gồm: Tài nguyên và Môi trường, Lao động Thương binh và Xã hội, Xây dựng, Kế hoạch và Đầu tư, chỉ sau một thời gian ngắn đã khai trương bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả theo cơ chế ''một cửa''. Đối với các huyện, thành phố đã xây dựng và đưa Trung tâm giao dịch "một cửa" vào hoạt động có hiệu quả từ tháng 6 năm 2001, đồng thời tập trung chỉ đạo các xã, phường, thị trấn thực hiện cơ chế "một cửa''. Đến quý IV năm 2006 có thành phố Đồng Hới, huyện Tuyên Hoá, huyện Lệ Thuỷ, huyện Quảng Trạch 100% các xã, phường, thị trấn áp dụng. Điều này thể hiện tính nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm của các cấp lãnh đạo trong việc chấp hành Quyết định 181 của Thủ tướng Chính phủ. Thường vụ Tỉnh uỷ đã ban hành Chỉ thị số 02/CT-TU ngày 07/6/2006 về  việc tiếp tục đẩy mạnh công tác Cải cách hành chính để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của Đảng đối với công tác Cải cách hành chính nói chung và thực hiện Quyết định 181 nói riêng.

2.2 Về nội dung thực hiện cơ chế "Một cửa" và kết quả đạt được trong giải quyết công việc:

Các Sở ban, ngành cấp tỉnh, UBND cấp huyện, cấp xã khi thực hiện cơ chế "một cửa" tại địa phương, đơn vị mình đều tuân thủ các nội dung được quy định trong Quy chế ban hành theo Quyết định 181 của Thủ tướng Chính phủ. Các nội dung đều được niêm yết công khai, minh bạch tại nơi làm việc của bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, cùng với các quy định phí và lệ phí, thời gian giải quyết công việc rõ ràng, theo đúng nguyên tắc, thủ tục hành chính đơn giản, đúng pháp luật.

Qua 3 năm thực hiện cơ chế ''một cửa" tại các cơ quan hành chính Nhà nước ở các cấp đã giải quyết cơ bản những yêu cầu của người dân, tổ chức và doanh nghiệp trong các lĩnh vực như: Đăng ký kinh doanh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy phép xây dựng, chính sách xã hội, công chứng - chứng  thực, cấp giấy phép lái xe mô tô hai bánh ... chất lượng và thời gian giải quyết công việc được nâng lên, người dân chỉ đến một nơi, với thời gian nhất định để giải quyết công việc đúng nguyện vọng, không phải đi lại nhiều lần, đã rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết công việc cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Đặc biệt là việc thí điểm mô hình giao đất ở cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho hộ gia đình và cá nhân theo cơ chế "Một cửa" tại xã Bảo Ninh, phường Bắc Lý thuộc Thành phố Đồng Hới; xã An Thủy thuộc huyện Lệ Thủy; xã Vĩnh Ninh thuộc huyện Quảng Ninh  được nhân rộng từ tỉnh Quảng Trị; thời gian 90 ngày xuống còn 23 ngày đối với thành phố, từ 60 ngày xuống 13 ngày đối với các huyện.

2.3. Nâng cao chất lượng của tổ chức và cán bộ, công chức.

Để đạt được những kết quả về thực hiện cơ chế ''một cửa", Thủ trưởng các Sở, ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện cấp xã đã quan tâm đến việc chấn chỉnh tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngủ cán bộ công chức.

- Về tổ chức bộ máy: Các Sở, Ngành cấp tỉnh, UBND cấp huyện, cấp xã đều thành lập Tổ hoặc bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả để giải quyết công việc cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp theo cơ chế "Một cửa" Đối với các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, bộ phận này có từ 2 đến 3 cán bộ, công chức. Đối với Trung tâm giao dịch "một cửa" cấp huyện có 5 công chức (mỗi lĩnh vực có một công chức đảm nhận) Trung tâm giao dịch một cửa cấp huyện , nơi tập trung đông dân cư, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính của nhiều người dân, trong lúc đó biên chế còn ít, UBND tỉnh cho phép hợp đồng từ 3 - 4 cán bộ có trình độ Đại học bổ sung cho Trung tâm giao dịch "Một cửa" cấp huyện. Số công chức thực hiện tại bộ phận "một cửa" cấp tỉnh, cấp huyện hầu hết đều có trình độ Đại học, một bộ phận đã được đào tạo về Quản lý Nhà nước, có nơi được trang bị đồng phục, lịch sự, được nhân dân đồng tình ủng hộ như Trung tâm giao dịch "một cửa'' huyện Quảng Ninh, thành phố Đồng Hới; đối với ''một cửa'' cấp xã có 02 - 03 công chức đảm nhiệm.

- Về cán bộ, công chức: Phần lớn cán bộ, công chức được điều động làm việc tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả ở các cấp là những người có kinh nghiệm công tác, hiểu biết chính sách, pháp luật, có chuyên môn về lĩnh vực công việc phụ trách. Ngoài ra còn được tổ chức tập huấn về kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hành chính và các nội dung cơ bản về thực hiện cơ chế ''một cửa".

Thực tế 3 năm qua, cán bộ, công chức làm việc ở bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả đã trưởng thành rõ rệt, tinh thần trách nhiệm đối với công việc được nâng cao.

2.4. Về cơ sở vật chất:

Nhìn chung Thủ trưởng các Sở, ban, Ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các huyện, thành phố đã quan tâm đến trụ sở và trang thiết bị của bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả như: cải tạo phòng làm việc, trang bị bàn ghế, tủ đựng tài liệu, máy vi tính và nơi chờ đợi của cá nhân, tổ chức đến giao dịch. Ở cấp tỉnh, một số Sở đã xây mới hoặc nâng cấp như Sở Giao thông - Vận tải; Sở Tài nguyên và Môi trường. Cấp huyện một số huyện đã đầu tư xây mới hoặc nâng cấp Trung tâm giao dịch "một cửa" như: huyện Bố Trạch, huyện Quảng Ninh, thành phố Đồng Hới.... Cấp xã, một số xã được cải tạo phòng làm việc, trang bị cơ sở vật chất cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả tương đối đảm bảo như: các xã, thị trấn của huyện Quảng Ninh, các xã, phường của thành phố Đồng Hới...Tuy nhiên cơ sở vật chất cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả còn chật hẹp, chưa có trụ sở riêng, một số nơi thiếu máy Phôtôcoppy, máy vi tính, đặc biệt là các xã thuộc huyện Tuyên Hoá và Minh Hoá cơ sở vật chất và trang thiết bị còn thiếu nhiều, nhiều xã còn hình thức.

2.5. Quan hệ giữa cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp đối với các cấp chính quyền

- Đối với công dân và tổ chức:

+ Việc áp dụng cơ chế ''một cửa'' cho thấy giảm được phiền hà cho công dân và tổ chức, người dân chỉ đến một nơi, thay vì phải đến nhiều nơi như trước đây, gặp gỡ nhiều người, giảm thời gian đi lại, mọi người được đối xử bình đẳng;

+ Thông qua việc công khai hoá các thủ tục, thời gian giải quyết công việc, phí và lệ phí và hòm thư góp ý tại bộ phận giao dịch ''một cửa'' đã phát huy được quyền giám sát của nhân dân đối với bộ máy chính quyền các cấp, vì thế đã góp phần thúc đẩy việc thực hiện Quy chế Dân chủ cơ sở;

+ Thời gian giải quyết công việc được rút ngắn, do đó người dân và tổ chức có điều kiện lao động sản xuất, tạo thêm nhiều của cải, vật chất cho gia đình và xã hội.

- Đối với các cấp chính quyền:

+ Việc công khai các thủ tục hành chính, thời gian giải quyết công việc, phí và lệ phí đã hạn chế được hiện tượng tiêu cực, nhũng nhiễu của một số cán bộ, công chức trong thực thi công vụ;

+ Trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức được nâng cao, được phân định rõ ràng, tránh sự đùn đẩy, trốn tránh nhiệm vụ;

+ Việc thành lập bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả theo cơ chế "một cửa'' đã từng bước tách nhiệm vụ hành chính công với dịch vụ công, làm cho bộ máy của cơ quan tinh gọn hơn, giải quyết công việc theo hướng công khai, minh bạch, cán bộ lãnh đạo và công chức tập trung nhiều thời gian vào công việc của mình;

+ Thông qua việc thực hiện cơ chế ''một cửa", bộ máy chính quyền các cấp hoạt dộng tích cực hơn, cơ sở vật chất được thay đổi, sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, các địa phương, đơn vị có liên quan ngày càng chặt chẻ hơn.

2.6. Đánh giá về chủ trương thực hiện cơ chế "một cửa" theo Quyết định 181:

* Về chủ trương: Sau 3 năm thực hiện cơ chế ''một cửa" ở các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, Cấp huyện, cấp xã đã khẳng định:

- Mọi thủ tục giải quyết công việc cho công dân, tổ chức và doanh nghiệp được công khai minh bạch, cả phí và lệ phí

- Thái độ của cán bộ, công chức tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả đã cơ bản làm cho người dân hài lòng.

- Phòng làm việc để giải quyết công việc cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp tại bộ phận ''một cửa'' tương đối đảm bảo

- Thời gian giải quyết công việc đúng hẹn 

* Kết quả thực hiện cơ chế ''một cửa'' đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội:

- Thực hiện cơ chế ''một cửa'' 3 năm qua đã giải quyết được một số vướng mắc về thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như: Đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy phép lái xe mô tô 2 bánh, chính sách xã hội..., đây là những thủ tục, có ảnh hưởng lớn đến sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp và các nhà đầu tư.

Quy định chặt chẻ thời gian giải quyết hồ sơ của công dân, tổ chức và doanh nghiệp, hầu hết các công việc được giải quyết nhanh hơn theo quy định của Luật. Kết quả thực hiện cơ chế"một cửa'' đã làm cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp bước đầu hài lòng, tin tưởng vào chính sách phát triển kinh tế của tỉnh. Thực tế cũng khẳng định địa phương nào đẩy mạnh Cải cách hành chính nói chung và thực hiện nghiêm túc cơ chế ''một cửa'' nói riêng thì nơi đó phát triển kinh tế -xã hội tốt và bền vững.

3. Những sáng kiến thí điển quan trọng:

Quá trình thực hiện cơ chế cơ chế ''một cửa'' ở một số địa phương đã có những thí điểm đạt được một số kết quả tích cực được nhân rộng đó là: thủ tục giao đất ở, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân theo cơ chế ''một cửa'' tại phường Bắc Lý, xã Bảo Ninh  thuộc Thành phố Đồng Hới; xã An Thủy thuộc huyện Lệ Thủy; xã Vĩnh Ninh thuộc huyện Quảng Ninh  được nhân rộng từ tỉnh Quảng Trị; thời gian cấp giấy chứng nhận quyền sử dung đất cho hộ gia đình, cá nhân được giảm xuống rất nhiều. Thí điểm đó đã tổng kết và đánh giá có hiệu quả được nhân rộng ra các xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Ngày 11/9/2006, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 40/2006/QĐ-UBND quy định về trình tự, thủ tục giao đất ở, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho hộ gia đình và cá nhân theo cơ chế "một cửa'' liên thông.

4. Đánh giá chung:

Qua 3 năm thực hiện cơ chế ''một cửa" theo Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 04/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ tại các cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương đã đạt được một số kết quả quan trọng:

- Khẳng định chủ trương thực hiện cơ chế "một cửa'' tại các cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương là hoàn toàn đúng đắn, mục tiêu là hướng tới phục vụ người dân ngày một tốt hơn. Thực hiện một phương thức mới trong hoạt động của các cấp chính quyền là một chủ trương nhất quán;

- Việc thực hiện cơ chế một cửa ở cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh tuy chưa đạt 100% ở 3 cấp, nhưng phải khẳng định rằng sự chấp hành nghiêm túc chủ trương Cải cách hành chính của Đảng và Nhà nước nói chung và thực hiện cơ chế "một cửa'' nói riêng của Thủ trưởng các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã.

- Đã thực hiện đầy đủ các nội dung nguyên tắc và mục tiêu đề ra trong Quyết định 181, thể hiện rõ trách nhiệm triển khai của Thủ trưởng các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã và sự chỉ đạo kiên quyết của Ban chỉ đạo Cải cách hành chính các cấp góp phần thực hiện tốt Quyết định 181.

Tóm lại: Tuy mới đạt được một số kết quả bước đầu và còn nhiều việc phải tiếp tục triển khai mạnh mẽ và đồng bộ hơn, song công tác Cải cách hành chính theo cơ chế ''một cửa" ở các Sở, Ngành cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã trong thời gian qua đã được Ban chỉ đạo Cải cách hành chính các cấp, các ngành quan tâm đôn đốc kiểm tra triển khai thực hiện với quyết tâm cao, có hiệu quả rõ rệt.

III. MỘT SỐ TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN:

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được sau 3 năm triển khai thực hiện cơ chế ''một cửa'', nghiêm túc kiểm điểm vẫn còn một số tồn tại, thiếu sót và một số vướng mắc cần được khắc phục sau đây:

1. Một số tồn tại, vướng mắc:

- Công tác chỉ đạo, điều hành của một số Lãnh đạo ở các ngành cấp tỉnh, UBND cấp huyện, cấp xã chưa nghiêm túc, thiếu kiên quyết, một số đơn vị, địa phương thực hiện cơ chế "một cửa'' còn hình thức, chiêu lệ, thiếu sáng tạo nên hiệu quả không cao.

- Thiếu quan tâm đến những quy định cụ thể trong Quyết định 181, nên tên gọi của bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả mỗi địa phương còn khác nhau, không đúng với quy định tại Quyết định 181.

- Một số thủ tục hành chính chưa được cải tiến, quá trình giải quyết một số lĩnh vực công việc còn chậm trể, thủ tục hành chính ở một số lĩnh vực phức tạp có liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều ngành thường kéo dài thời gian chờ đợi của công dân và tổ chức như: các dự án đầu tư, đền bù giải phóng mặt bằng; đặc biệt là thủ tục trong xây dựng cơ bản, giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...., một số nơi chưa phối hợp, chặt chẻ đồng bộ; một số ngành chưa phối hợp thực hiện cơ chế "một cửa'' (như Thuế, Kho bạc... ), nên người dân phải đi lại nhiều lần, nhiều cửa, tốn nhiều thời gian... Nhận thức của Lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa thực sự sâu sắc về việc thực hiện cơ chế này;

- Đội ngũ cán bộ, công chức được bố trí làm việc trực tiếp tại bộ phận "một cửa'' không ổn định, trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn bất cập, hiểu biết về thủ tục, kỹ năng hành chính cũng như phương pháp giải quyết công việc còn hạn chế nhất là công chức cấp xã, tính chủ động chưa cao, kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ chưa phát huy hết tinh thần trách nhiệm, một phần do năng lực của một số cán bộ, công chức còn hạn chế;

- Công tác thông tin tuyên truyền chưa được duy trì đều đặn, chưa kịp thời biểu dương và khen thưởng những đơn vị làm tốt cũng như phê phán, xử lý nghiêm túc những đơn vị, địa phương làm chưa tốt công tác Cải cách hành chính.

- Kinh phí hoạt động cho bộ phận tiếp nhận và trả kết quả ở các cấp chưa được bố trí thoả đáng, chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức làm việc tại bộ phận này chưa được quan tâm đúng mức, nên các hoạt động tại bộ phận giao dịch "một cửa'' phát huy chưa mạnh...

2. Nguyên nhân:

- Quyết tâm của Cấp uỷ và người đứng đầu ở các địa phương, đơn vị chưa cao, bất cập này xuất phát từ những nhận thức chưa đầy đủ về CCHC Nhà nước, về cơ chế ''một cửa'' còn mang nặng tư duy làm việc theo cơ chế củ, không muốn đụng chạm đến lợi ích của cơ quan, đơn vị và cá nhân. Mặt khác do không xác định được sự cần thiết phải thay đổi phương thức làm việc của cơ quan hành chính Nhà nước là hướng tới phục vụ dân, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và tổ chức, nên chưa kiên quyết trong việc triển khai thực hiện cơ chế này;

- Thiếu chính sách đãi ngộ cho cán bộ, công chức ở bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, đồng thời chưa kiên quyết xử lý những cá nhân, đơn vị, gây cản trở hoặc không thực hiện cơ chế ''một cửa''. Do đó, chưa tạo được động lực để thực hiện cơ chế ''một cửa'' một cách có hiệu quả;

- Quy định của Quyết định 181 còn mang tính đồng loạt, chưa chú ý đến đặc điểm của từng vùng, miên và trình độ đội ngũ cán bộ, công chức ở các cấp, do đó khi thực hiện đồng loạt đã gặp phải một số vướng mắc thiếu trụ sở, không đủ cán bộ, công chức đảm bảo trình độ, năng lực để giải quyết công việc...

3. Một số kinh nghiệm rút ra sau 3 năm thực hiện cơ chế ''một cửa'':

Thứ nhất là: Cải cách thủ tục hành chính thực hiện theo cơ chế ''một cửa'' là một nội dung còn mới mẻ, do đó sự thống nhất, thông suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp uỷ và người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp vẫn là yếu tố quan trọng nhất, quyết định thành công của công cuộc Cải cách hành chính nói chung và thực hiện cơ chế ''một cửa'' nói riêng. Thực tế cho thấy: huyện Quảng Ninh, Huyện Tuyên Hoá, Thành phố Đồng Hới; Xã Vĩnh Ninh thuộc huyện Quảng Ninh, xã Phong Hoá thuộc huyện Tuyên Hoá, xã Đại Trạch thuộc huyện Bố Trạch , Phường Đồng Sơn thuộc thành phố Đồng Hới; Sở Giao thông - Vận tải, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng... là những địa phương, đơn vị mà người đứng đầu kiên quyết và có quyết tâm cao thực hiện nghiêm túc Quyết định 181 của Thủ tướng Chính phủ thì các địa phương, đơn vị đó thực hiện tốt cơ chế "một cửa'' .

Thứ hai là: Thực hiện nghiêm túc và kiên quyết các quy định trong Quyết định 181 về công khai các thủ tục hành chính, phí lệ phí, thời gian giải quyết công việc cũng như quy trình giải quyết công việc, đã khẳng định sự minh bạch của cơ quan công quyền trong quá trình giải quyết công việc cho công dân và tổ chức, tạo được lòng tin của người dân với chính quyền.

Thứ 3 là: Sự cần thiết phải cũng cố cơ sở vật chất, hiện đại hoá một bước công sở, làm cho bộ mặt của cơ quan hành chính được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện cho người dân đến cơ quan giải quyết công việc có chổ ngồi thoáng mát, người dân và tổ chức được tôn trọng, được phục vụ, thể hiện được sự ưu việt của phương thức làm việc theo hướng cải cách. Mặt khác, trong việc bố trí cán bộ, công chức đủ trình độ, năng lực, có thái độ ứng xử lịch sự, đề cao đạo đức công vụ, làm cho người dân, tổ chức hài lòng. Đây là yếu tố cơ bản dẫn đến thành công trong quá trình thực hiện Quyết định 181

Thứ 4 là: Việc phát huy các sáng kiến, thí điểm của nhiều địa phương trong quá trình thực hiện cơ chế ''một cửa'' đã đem lại những kết quả tích cực, góp phần xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sách vững mạnh, chuyên nghiệp, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả.

IV. CÁC GIẢI PHÁP TIẾP TỤC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CƠ CHẾ ''MỘT CỬA'' TRONG GIAI ĐOẠN 2006-2010:

1. Đối với các đơn vị, địa phương thực hiện cơ chế "một cửa'' Cần nhận thức áp dụng cơ chế ''một cửa'' là một việc làm góp phần quan trọng thay đổi phương thức làm việc của các cơ quan hành chính các cấp theo tinh thần cải cách. Do đó phải thực hiện nghiêm túc các quy định của Quyết định 181 về tổ chức nhân sự, nội dung, nguyên tắc, trách nhiệm và quy trình giải quyết công việc. Trong đó các địa phương đơn vị cần lưu ý đến một số việc cụ thể sau:

Đối với các Sở, Ngành cấp tỉnh: Triển khai thực hiện nghiêm túc văn bản số 2062/UBND ngày 17/10/2006 về việc thực hiện cơ chế ''một cửa" tại các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh.

Đối với cấp huyện: Cũng cố cơ sở vật chất, đảm bảo theo quy định tại Quyết định 181 của Thủ tướng Chính phủ; xây dựng một Trung tâm giao dịch ''một cửa" mẫu, hiện đại cấp huyện để nhân rộng trong những năm tiếp theo; đồng thời tiếp tục duy trì, cũng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm giao dịch "một cửa'' cấp huyện, nghiên cứu để mở rộng thêm một số lĩnh vực khác đưa vào thực hiện cơ chế ''một cửa" cấp xã: Đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở vất chất cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, UBND cấp huyện quan tâm hơn nữa về kinh phí và con người cho cấp xã, bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả.

- Thống nhất tên gọi: Bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả theo cơ chế ''một cửa'', Tại nơi tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, các địa phương, đơn vị phải niêm yết công khai lịch làm việc cụ thể trong tuần cho từng lĩnh vực về quy trình, hồ sơ, phí lệ phí, thời gian giải quyết công việc...

2. Việc thực hiện cơ chế ''một cửa'' liên thông:

Việc thực hiện cơ chế "một cửa'' liên thông rất thuận lợi trong việc giải quyết công việc cho công dân và tổ chức; Ban chỉ đạo CCHC tỉnh sẽ nghiên cứu triển khai thí điểm theo quy định của Chính phủ, trước mắt thực hiện nghiêm túc Quyết định số 40/2006/QĐ-UBND ngày 11/9/2006 của UBND tỉnh quy định trình tự, thủ tục giao đất ở, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho hộ gia đình và cá nhân theo cơ chế ''một cửa'' liên thông áp dụng trong phạm vi toàn tỉnh. Trong quá trình triển khai thực hiện, căn cứ vào các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, các Bộ Ngành Trung ương và tình hình thực tế của địa phương để điều chỉnh cho phù hợp.

3. Đối với các cơ quan thông tin đại chúng:

Tiếp tục thực hiện nghiêm túc các quy định trong Quyết định số 178/2003/QĐ-TTg ngày 03/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tuyên truyền chương trình tổng thể Cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2001 -2010, xây dựng chuyên trang, chuyên mục ở Báo Quảng Bình và Đài Phát thanh truyền hình Quảng Bình, nhằm nâng cao nhận thức của mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội về chủ trương Cải cách hành chính Nhà nước và thực hiện cơ chế ''một cửa''. Các huyện, thành phố, xã, phường, thị trấn cần chú trọng công tác tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh để mọi người dân góp phần nâng cao nhận thức về chủ trương Cải cách hành chính Nhà nước và thực hiện cơ chế ''một cửa''.

Nguồn (Báo cáo số 90/BC-BCĐCCHC)