a) Số lượng, tính chất và mức độ của vụ việc, vụ án tham nhũng;

b) Việc xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng;

c) Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng;

d) Việc phát hiện và xử lý tham nhũng;

đ) Việc thu hồi tài sản tham nhũng.

Để quy định chi tiết Điều này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, ngày 01/7/2019, theo đó tại Chương III “Đánh giá về công tác PCTN” với 07 (bảy) Điều, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương dễ dàng nắm, hiểu rõ và xác định chính xác hơn về nguyên tắc đánh giá (tại Điều 15); tiêu chí đánh giá về số lượng, tính chất và mức độ của vụ việc, vụ án tham nhũng (tại Điều 16); tiêu chí đánh giá việc xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về PCTN (tại Điều 17); tiêu chí đánh giá việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng (tại Điều 18); tiêu chí đánh giá việc phát hiện và xử lý tham nhũng (tại Điều 19); tiêu chí đánh giá việc thu hồi tài sản tham nhũng (tại Điều 20) và tổ chức đánh giá về công tác PCTN (tại Điều 21). Có thể thấy, việc đánh giá công tác PCTN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả đấu tranh PCTN của Đảng và Nhà nước ta. Do đó, để đánh giá chính xác các yêu cầu của Bộ chỉ số đánh giá về công tác PCTN và lượng hóa rõ các tiêu chí đánh giá, sau thử nghiệm lần 1 năm 2016, ngày 26/02/2018, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 63/QĐ-TTCP quyết định phê duyệt “Bộ chỉ số đánh giá công tác PCTN đối với UBND cấp tỉnh năm 2017” lần 2. Qua quá trình thực hiện, Bộ chỉ số đánh giá công tác PCTN cấp tỉnh cơ bản đạt được những kết quả tốt. Nhiều ý kiến chuyên gia trong và ngoài nước đều cho rằng, thực hiện Bộ chỉ số này là hướng đi đúng đắn thích hợp, tuy còn nhiều vấn đề cần hoàn thiện nhưng kết quả mà nó mang lại sẽ có giá trị tốt cho công cuộc xây dựng xã hội phát triển ổn định, lành mạnh, không tham nhũng. Bộ tiêu chí đánh giá công tác PCTN cấp tỉnh (gọi tắt là PACA) với 04 (bốn) nhóm chỉ số có tổng điểm 100 điểm, gồm 21 tiêu chí với 52 tiêu chí thành phần, cụ thể:

Nhóm chỉ số: A-Quản lý Nhà nước về công tác PCTN (20 điểm; 6 tiêu chí);

Nhóm chỉ số: B-Kết quả thực hiện các biện pháp phòng ngừa (30 điểm; 7 tiêu chí);

Nhóm chỉ số: C-Phát hiện hành vi tham nhũng (25 điểm; 5 tiêu chí);

Nhóm chỉ số: D-Việc xử lý tham nhũng (25 điểm; 3 tiêu chí).

Với tổng điểm 30/100 điểm, nhóm chỉ số đánh giá “kết quả thực hiện các biện pháp phòng ngừa” là nhóm có số lượng tiêu chí đánh giá nhiều nhất (07 tiêu chí, gồm: Việc thực hiện công khai, minh bạch; Cải cách hành chính; Việc chuyển đổi vị trí công tác của cán bộ, công chức, viên chức; Minh bạch tài sản, thu nhập; Xây dựng và thực hiện các chế độ, định mức, tiêu chuẩn; Xử lý kỷ luật người đứng đầu cơ quan, tổ chức đơn vị và Kết quả phát hiện, xử lý các vi phạm trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa). Trong khi, nhóm chỉ số “xử lý các hành vi tham nhũng” chỉ bao gồm 03 tiêu chí (gồm: xử lý hành chính; xử lý hình sự và thu hồi tài sản tham nhũng) nhưng có tổng điểm là 25/100 điểm.

Như vậy, hiện có thể xem PACA là công cụ để chúng ta có thể lượng hóa rõ nhất hiệu quả công tác PCTN trong các cơ quan nhà nước cấp tỉnh. Nhưng rõ ràng, ngay với việc bố trí cơ cấu điểm số cho các nhóm tiêu chí như trên so với thực tế của công tác PCTN tại các địa phương nói riêng và việc áp dụng PACA trong thực tế nói chung là chưa thực sự phù hợp; vẫn còn một số điểm chưa phù hợp, ở một vài tiêu chí, các địa phương cũng có cách hiểu khác nhau dẫn tới kết quả đánh giá chưa phản ánh đúng bản chất của thực tế công tác PCTN (điều này đã được phản ánh thông qua sự chênh lệch lớn về số điểm trung bình giữa các địa phương qua các năm và sự chênh lệch về số điểm trung bình của địa phương chấm so với điểm của Thanh tra Chính phủ chấm). Bên cạnh đó, PACA là Bộ chỉ số phức tạp, việc triển khai đánh giá hằng năm phải huy động lực lượng của nhiều cơ quan, đơn vị cấp tỉnh; việc tập hợp hồ sơ, tài liệu chứng minh chưa được khoa học dẫn tới khó khăn trong việc thẩm tra, truy xuất dữ liệu chứng minh. Sự giám sát, mô hình hoạt động của các đối tượng đánh giá, bên đánh giá còn chưa phù hợp, sự tương đồng của PACA và các chỉ số đánh giá khác đang chưa đủ tin cậy và chính xác, chẳng hạn điểm chấm ở nội dung phát hiện tham nhũng qua công tác kiểm tra nội bộ còn đạt thấp khi trong bối cảnh Đảng và Nhà nước ta luôn khuyến khích tăng cường tự kiểm tra nội bộ nhằm phát hiện sớm các hành vi tham nhũng, góp phần ngăn chặn và hạn chế hậu quả của các hành vi tham nhũng nội bộ thì kết quả trên là chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra./.

Ban Nội chính Tỉnh ủy