Toàn huyện có diện tích đất tự nhiên 119.169 ha, trong đó vùng đồi núi chiếm 57%; gò đồi 28,6% và đồng bằng 9,5%, đất sản xuất nông nghiệp 7.745 ha; đất lâm nghiệp 99.881 ha. Dân số của huyện 86.845 người, trong đó lực lượng lao động chiếm gần 44.120 người. Đến cuối năm 2010, toàn huyện có 112 trang trại, với tổng diện tích đất sử dụng 782 ha, tăng 48 trang trại so với năm 2006. Số lao động trong các trang trại 706 người, doanh thu đạt 20.742 triệu đồng. Theo các loại hình trang trại ở Quảng Ninh có 01 trang trại trồng cây lâu năm, 5 trang trại trồng cây hàng năm, 28 trang trại lâm nghiệp, 12 trang trại chăn nuôi, 57 trang trại thủy sản và 9 trang trại tổng hợp. Qua quá trình sản xuất các trang trại đã khẳng định được hiệu quả của việc đưa cây, con giống mới vào sản xuất phù hợp với điều kiện khí hậu, tạo bước đột phá trong nông nghiệp nông thôn; khai thác và sử dụng có hiệu quả tiềm năng đất đai, nguồn lực tại chỗ, nhất là ở vùng gò đồi, vùng đồng bằng, vùng cát ven biển. Trong tổng thu nhập của các trang trại theo mô hình phát triển kinh tế tổng hợp, trang trại lâm nghiệp, chăn nuôi có vai trò chủ đạo và đưa lại hiệu quả kinh tế khá cao. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhất là trong năm 2011, do ảnh hưởng của dịch bệnh và tác động của xã hội nên các trang trại chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản có số lượng giảm dần qua hàng năm và hiệu quả sản xuất chưa cao. Kết quả điều tra trang trại theo tiêu chí mới năm 2011, (thực hiện Thông tư số 27, ngày 13/4/2011 của Bộ NN và PTNT quy định về tiêu chí và thủ tục cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại) toàn huyện có 7 trang trại đảm bảo điều kiện, trong đó có 5 trang trại chăn nuôi và 2 trang trại tổng hợp. Giá trị sản phẩm và dịch vụ bình quân mỗi trang trại đạt 1.464 triệu đồng/năm.

Điều đáng ghi nhận là những trang trại vùng gò đồi thuộc các xã dọc đường Hồ Chí Minh, chiếm gần 28,6% diện tích đất tự nhiên phát triển khá bền vững. Đặc biệt, từ khi Đảng và Nhà nước có chủ trương giao đất trống, đồi núi trọc cho nhân dân, nhiều hộ gia đình mạnh dạn vay vốn, nhận đất trồng rừng, xây dựng trang trại vùng gò đồi quy mô vừa và nhỏ theo hướng Nông - Lâm kết hợp, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho thu nhập cao. Tiêu biểu như trang trại của anh Ngô Hải Trường (xã Vạn Ninh), anh Lê Văn Tuy (xã Vĩnh Ninh), anh Lê Ngọc Lễ (xã Gia Ninh)… đã và đang xây dựng mô hình phát triển kinh tế trang trại theo hướng sinh thái bền vững.

Về kinh tế vùng gò đồi, huyện Quảng Ninh cũng đã tập trung chỉ đạo giao đất, giao rừng cho những tổ chức, cá nhân. Đến nay, toàn huyện đã giao 4.882 ha đất cho các hộ gia đình để đầu tư phát triển sản xuất. Người dân trong huyện đã trồng 800 ha rừng tập trung chủ yếu gồm các loại cây như keo, bạch đàn… bước đầu đã hình thành được vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng và nhựa thông. Bên cạnh đó, các hộ gia đình cũng đã chuyển đổi thành công 225 ha đất gò đổi sang trồng cao su, trong đó có 30 ha đã đi vào khai thác.

Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định rằng, Nghị quyết 03 của Huyện ủy Quảng Ninh đã đi vào thực tiễn cuộc sống và trở thành một động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế trang trại vùng gò đồi của huyện phát triển. Mục tiêu đặt ra trong những năm tiếp theo là phát triển, mở rộng và nâng cao hiệu quả mô hình kinh tế trang trại vùng gò đồi gắn với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, nhằm khai thác có hiệu quả những tiềm năng và thế mạnh sẵn có, tạo công ăn việc làm tại chỗ, tăng thu nhập cho người lao động; thúc đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với từng vùng, miền, từng địa phương, nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích. Phấn đấu đến năm 2015, số lượng trang trại theo tiêu chí mới tăng 2,5 - 3 lần, doanh thu bình quân tăng 1,5 - 2 lần so với năm 2011 và đến năm 2015, toàn huyện trồng được 800 ha cây cao su, giải quyết việc làm cho trên 1.000 lao động.

Với những định hướng, giải pháp sát thực, trong tương lai, kinh tế trang trại vùng gò đồi sẽ trở thành một hình thức kinh tế chủ đạo của huyện Quảng Ninh nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả mọi tiềm năng, thế mạnh trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn ngày càng đổi mới.

Hà Ngọc Khang