Năm 2015, toàn tỉnh đã có 159/159 xã, phường, thị trấn tiến hành đánh giá chuẩn TCPL, trong đó có 108/159 xã, phường, thị trấn được công nhận đạt chuẩn TCPL, chiếm tỷ lệ 68%; 51/159 xã, phường, thị trấn không đạt chuẩn, chiếm 32%; không có xã nào dưới 500 điểm. Có 03/08 địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật gồm: Thành phố Đồng Hới với 12/16 xã, phường được công nhận đạt chuẩn, đạt tỷ lệ 75%; huyện Lệ Thuỷ 20/28 xã, thị trấn được công nhận đạt chuẩn, tỷ lệ 71%; huyện Tuyên Hoá với 17/20 xã, thị trấn công nhận đạt chuẩn, tỷ lệ 85%. Số đơn vị cấp huyện đạt chuẩn 02 năm liên tục có 01/08 địa phương là thành phố Đồng Hới.

Trong năm, toàn tỉnh có 08/159 xã, phường được UBND tỉnh công nhận là xã, phường tiêu biểu về TCPL, đặc biệt phường Bắc Lý, thành phố Đồng Hới là địa phương tiêu biểu được đề nghị Bộ Tư pháp công nhận về chuẩn TCPL toàn quốc.

Để có được kết quả đó, thời gian qua, Sở Tư pháp đã tích cực triển khai thực hiện có hiệu quả việc đánh giá chuẩn TCPL trên địa bàn. Đơn vị đã tăng cường hướng dẫn lồng ghép tổ chức tập huấn chuyên đề về xây dựng, đánh giá địa phương đạt chuẩn TCPL vào các chương trình, đề án, trong bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho hoà giải viên, tuyên truyền viên... Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến quy định về chuẩn TCPL cũng được các huyện, thành phố, thị xã thực hiện dưới nhiều hình thức như tổ chức hội thi, tư vấn pháp luật hoặc thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở, công tác trợ giúp pháp lý, tủ sách pháp luật, hệ thống loa truyền thanh cơ sở...

Có thể nói, từ khi triển khai thực hiện các tiêu chí TCPL theo quy định tại Quyết định số 09/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến rõ nét, điều kiện TCPL của người dân được cải thiện, đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời hạn chế tình trạng khiếu nại vượt cấp, khiếu kiện đông người, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội. Ngoài ra, việc triển khai thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá chuẩn TCPL tại cơ sở đã kịp thời hỗ trợ người dân trong tiếp cận, sử dụng pháp luật để thực thi nghĩa vụ cũng như bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tham gia quản lý Nhà nước, xã hội ngay tại địa bàn của mình.

Tuy nhiên, công tác triển khai đánh giá chuẩn TCPL vẫn còn gặp những tồn tại, hạn chế như việc chỉ đạo thực hiện tại một số huyện và UBND cấp xã, còn chậm, chưa kịp thời, các tiêu chí về chuẩn TCPL chưa đảm bảo. Qua kết quả chấm điểm cho thấy ở hầu hết các xã chỉ mới cơ bản đảm bảo được tiêu chí về giải quyết các vụ việc hành chính, tư pháp, các tiêu chí, chỉ tiêu khác chưa thực sự phù hợp, còn có khoảng cách so với nhu cầu và điều kiện thực tế của từng địa phương nên gây khó khăn trong quá trình thực hiện... Một số địa phương triển khai xây dựng địa phương đạt chuẩn TCPL còn chậm, tự đánh giá, chấm điểm các tiêu chí TCPL của người dân tại cơ sở chưa hiệu quả, công tác chấm điểm, đánh giá TCPL ở một số huyện, xã còn mang tính hình thức, kết quả đánh giá chưa thực sự phản ánh đúng với tình hình thực tiễn của địa phương...

Để khắc phục, cải thiện điều kiện TCPL của người dân, thời gian tới, cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tác động của công tác đánh giá chuẩn TCPL, trên cơ sở đó xác định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, đơn vị liên quan, UBND các cấp trong việc xây dựng xã, phường, bảo đảm việc TCPL cho người dân gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; làm tốt công tác tuyên truyền, hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất cho các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ phổ biến giáo dục pháp luật, hòa giải... nhằm nâng cao điều kiện TCPL của người dân tại cơ sở; tăng cường phối hợp với thành viên của hội đồng đánh giá chuẩn TCPL các cấp, trong việc xây dựng và cải thiện điều kiện TCPL của người dân; thường xuyên kiểm tra để kịp thời khắc phục những hạn chế, yếu kém trong việc triển khai thực hiện, đồng thời biểu dương nhân rộng điển hình để đội ngũ công chức và nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, lợi ích của việc xây dựng địa phương đạt chuẩn TCPL của người dân tại cơ sở.

N.Quý