Ca sản xuất của công nhân Công ty TNHH MTV Vast Apparel Việt Nam (Phú Ninh, Quảng Nam).

DN nhiều, quy mô nhỏ

Những năm qua, do ảnh hưởng của tình hình suy thoái kinh tế thế giới, hoạt động của DN ở Quảng Nam gặp không ít khó khăn, thách thức. Nhiều DN không cầm cự nổi phải phá sản, hoặc ngừng hoạt động, khiến công nhân lao đao, mất việc làm. Qua khảo sát mới đây cho thấy, toàn tỉnh có hơn 4.850 DN đang hoạt động, với tổng vốn đăng ký khoảng 32 nghìn tỷ đồng. Từ năm 2011 đến nay, trên địa bàn tỉnh có 3.186 DN thành lập mới, trong khi có 440 DN giải thể và 2.328 DN ngừng hoạt động. Sở dĩ, nhiều DN giải thể, ngừng hoạt động trong thời gian qua là do khi thành lập, các DN chưa chuẩn bị đầy đủ các điều kiện vốn cũng như năng lực chuyên môn để duy trì, phát triển bền vững. Mặt khác, sản phẩm của các DN trên địa bàn tỉnh làm ra đơn lẻ, chủ yếu phục vụ gia công, sửa chữa trong ngành công nghiệp và ngành chế biến phục vụ nông nghiệp, thủy sản... Quy mô sản xuất nhỏ, vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ thấp, hoạt động chủ yếu dựa vào vốn vay ngân hàng; chậm đổi mới công nghệ, phần lớn thiết bị máy móc, dây chuyền sản xuất lạc hậu, không đồng bộ, do vậy, chất lượng sản phẩm thấp, giá trị gia tăng của sản phẩm chưa cao, cho nên khó cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Trần Đình Tùng cho biết: Phần lớn DN trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, trình độ quản trị DN còn hạn chế; thiết bị, công nghệ lạc hậu cho nên năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa chưa cao; việc tiêu thụ hàng hóa khó khăn, hiệu quả kinh doanh còn thấp. Số lượng DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, vùng sâu, vùng xa và các lĩnh vực có lợi thế chưa nhiều. Hơn nữa, ý thức chấp hành pháp luật của một số DN chưa cao, dẫn đến vi phạm pháp luật về lao động, môi trường, gian lận thương mại vẫn còn xảy ra. Mặt khác, các hoạt động hỗ trợ DN như đào tạo lao động, xúc tiến thương mại, tư vấn và hỗ trợ pháp lý, tiếp cận đất đai còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của DN. Sản xuất, kinh doanh tuy có dấu hiệu phục hồi nhưng tốc độ còn chậm; lãi suất tín dụng tuy có giảm nhưng khả năng tiếp cận vay vốn của DN còn khó khăn, nguồn lực đầu tư phát triển còn hạn chế.

Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước, Chi nhánh Quảng Nam Nguyễn Thị Sương Thu cho biết: Thời gian qua, phía ngân hàng đã tổ chức nhiều hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, bước đầu các chi nhánh ngân hàng thương mại đã tổ chức ký kết tài trợ tín dụng, với tổng dư nợ hơn 1.000 tỷ đồng. Hiện, các ngân hàng thương mại sẵn sàng cho vay, nhưng khả năng hấp thụ vốn còn quá thấp vì nhiều DN không đáp ứng các điều kiện theo quy định của ngân hàng.

Nhiều ngân hàng thương mại ký kết hợp đồng tín dụng với các doanh nghiệp tỉnh Quảng Nam.

Giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn

Để giúp các DN duy trì sản xuất, ổn định công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người lao động, thời gian qua, tỉnh Quảng Nam đã đưa ra nhiều giải pháp về cải thiện môi trường đầu tư. Trưởng Ban Xúc tiến và Hỗ trợ DN tỉnh Võ Văn Hùng cho biết: Gần đây, Quảng Nam đã tập trung hỗ trợ DN trong việc gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai, vốn tín dụng. Cụ thể, tỉnh đã đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ công theo hướng hợp lý, thuận lợi cho DN, nhất là trong lĩnh vực cấp phép kinh doanh và đầu tư, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng và đào tạo nghề… Nhờ đó, quá trình giải quyết các thủ tục đã được rút ngắn, chỉ trong vòng hai ngày làm việc, mọi thủ tục đã hoàn tất. Mặt khác, cán bộ của các ngành, các cấp đã đổi mới thái độ, cách làm từ “quản lý DN” sang “phục vụ DN”.

Tỉnh đã thực hiện Quy chế “Một cửa liên thông” trong việc giải quyết thủ tục đầu tư, kêu gọi, xúc tiến thu hút đầu tư trong và ngoài nước thông qua đầu mối duy nhất tại Ban Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ DN. Các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố cũng đã triển khai nhiều giải pháp cải thiện môi trường đầu tư. Một số huyện như: Núi Thành, Duy Xuyên, Đại Lộc đã có những động thái tích cực và luôn đồng hành cùng DN. Hằng năm, tỉnh đã dành nguồn ngân sách để hỗ trợ DN tham gia các hội chợ quốc tế trong và ngoài nước nhằm hỗ trợ DN tìm kiếm thị trường, thêm kênh phân phối, xuất khẩu. Riêng dự án “Phát triển kinh tế xã hội có lồng ghép giới” (do Tổ chức Hòa bình và phát triển Tây Ban Nha Paz Y Desarrollo tài trợ) trong ba năm qua, đã hỗ trợ khoảng 150 DN cùng hàng trăm hộ sản xuất kinh doanh cá thể mở rộng liên kết thị trường, quảng bá sản phẩm. Đồng thời mở các lớp khởi sự DN, quản trị DN để trang bị những kiến thức cơ bản về những vấn đề liên quan quản trị DN.

Thời gian qua, tỉnh Quảng Nam đã tổ chức nhiều diễn đàn, hội nghị tiếp xúc DN; tạo điều kiện thuận lợi cho DN có điều kiện gặp gỡ, đối thoại, trao đổi thông tin với lãnh đạo UBND tỉnh cũng như các sở, ban, ngành được kịp thời. Từ đó, từng bước tháo gỡ những khó khăn, ổn định sản xuất, mở rộng sản xuất kinh doanh. Từ tháng 9-2014, lãnh đạo UBND tỉnh đã tổ chức tiếp DN định kỳ hằng tháng để nắm bắt thông tin, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho DN. Mới đây, tỉnh đã đưa Cổng thông tin Hỗ trợ DN tỉnh Quảng Nam vào vận hành, giải đáp kịp thời những thắc mắc của DN liên quan đến quy trình, thủ tục, cơ chế, chính sách... Qua đó, giúp DN tiết kiệm chi phí và thời gian đi lại. Tuy nhiên, để duy trì, phát triển sản xuất kinh doanh, các DN cần có kế hoạch huy động, tăng thêm nguồn vốn; mạnh dạn đổi mới máy móc thiết bị, công nghệ; đồng thời tiết kiệm chi tiêu, giảm bớt những chi phí không cần thiết trong quá trình hoạt động, tạo ra sản phẩm hàng hóa, dịch vụ có chất lượng cao, giá thành hợp lý nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Đinh Văn Thu, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh luôn quan tâm đến công tác cải thiện môi trường đầu tư; gắn công tác tái cơ cấu DN nhà nước với thu hút nhà đầu tư vào xây dựng, thành lập nhà máy, cơ sở sản xuất chế biến, kinh doanh dịch vụ ở địa phương. Và để các DN hoạt động có hiệu quả, ngoài việc rà soát, hoàn thiện các quy trình, loại bỏ các thủ tục hành chính chồng chéo, tỉnh Quảng Nam đã ban hành quy định về việc hỗ trợ DN tham gia đề án “Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của DN vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh giai đoạn từ nay đến năm 2020”. Các giải pháp trợ giúp phát triển DN vừa và nhỏ được triển khai một cách đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực. Theo đề án này, đối với DN áp dụng các công cụ nâng cao chất lượng được hỗ trợ 40 triệu đồng/công cụ; DN sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng và hạn chế ô nhiễm môi trường được hỗ trợ không quá 250 triệu đồng/DN; DN ứng dụng công nghệ sản xuất phân vi sinh, hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ không quá 250 triệu đồng/DN. Đồng thời mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo cho người lao động khu vực nông thôn; tăng cường hỗ trợ và tư vấn pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp nhằm giúp các DN vượt qua khó khăn, đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh; đóng góp nhiều hơn nữa vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Theo Báo Nhân dân điện tử